Vergadering van belangstellenden

Om duidelijk te krijgen wat er allemaal nodig is voor de realisatie van de stoomtramweg langs de Dedemsvaart en om de benodigde investeerders te werven wordt er een vergadering belegd.

Met den stoomtram langs de Dedemsvaart begint het thans ernst te worden. Als het de belangen van de Vaart geldt staat de heer Van Hemert, lid der Gedeputeerde Staten, gewoonlijk vooraan. Ook thans treffen we hem onder de eerste voorstanders aan; verder kunnen we, behalve den heer J. D. Ruys, die de concessie heeft aangevraagd, de namen noemen van de hh. mr. W. J. baron van Dedem van de Rollecate, C. Piek te Lutten en G. de Meijier te Heemse.
A.s. Donderdag 27 Jan., des avonds te 7 ure, zal in het hotel Steenbergen een vergadering van belangstellenden plaats hebben. In die bijeenkomst zal mededeeling worden gedaan van de concept-statuten, terwijl de heer Erdbrink, directeur der Geldersche stoomtramwegmaatschappij, beloofd heeft aldaar de door hem in zijn betrekking opgedane ondervinding ten aanzien van een stoomtram, aan de bewoners der Vaart nader bekend te maken. Ook de ingenieur van die maatschappij, de heer Repelaer van Driel, die mede technisch adviseur van het comite voor den stoomtram langs de Dedemsvaart is, zal de vergadering bijwonen, ten einde de door hem voor dien weg gemaakte begrooting van kosten mondeling toe te lichten en zooveel mogelijk alle gevraagde inlichtingen te geven.
Naar wij vernemen is het kapitaal bepaald op f 300,000, verdeeld in veertig oprichtersaandeelen, die voor den aanvang der vennootschap allen genomen moeten zijn - wil men aanspraak maken op het provinciaal subsidie ad 10 pct. der kosten - en 180 gewone aandeelen, ieder van duizend gulden, welke in onderdeelen van vijfhonderd en tweehonderdvijftig gulden worden gesplitst. Niet alleen voor enkele meer bemiddelden, maar ook voor den gewonen burger staat dus de gelegenheid open van hun ingenomenheid met de zaak te doen blijken. Men mag vertrouwen, dat de belangstelling algemeen zal zijn en het volledig kapitaal weldra zal zijn gevonden.
Het plan bestaat zich aanvankelijk te bepalen tot het traject van het station Dedemsvaart tot aan "het Jachthuis" ; later zou de lijn tot andere plaatsen, b.v. Hardenberg, Gramsbergen en Koevorden, kunnen worden verlengd. Wat het aanvankelijke traject betreft, dit mag voor tramverkeer alleszins geschikt geacht worden. In ons geheele vaderland is misschien geen streek te vinden waar zich op een nagenoeg rechte lijn van vier a vijf uren afstands zooveel menschen bewegen als aan de Dedemsvaart en waar zooveel kleinere of grootere centrums als het ware voor halten zijn aangewezen. Met flinke mannen aan het hoofd, met een terrein dat voor tramverkeer is aangewezen en het uitzicht op subsidie van de provincie en, naar men mag hopen, ook van de gemeente, biedt de onderneming alle kans van slagen aan.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 23-1-1885

Het verslag de volgende dag in de krant :

De Dedemsvaart loopt van het Zwarte Water door de gemeente Hasselt, voorts door 't zuidelijk deel van Staphorst, door de gemeenten Nieuwleusen, Avereest, Ambt Ommen, Ambt Hardenberg en Gramsbergen en heeft van Hasselt tot Ane, waar zij met de Vecht gemeenschap heeft, een lengte van 40800 meter. Langs die vaart heeft zich allengs een bevolking gevormd van ruim 10000 zielen; de woeste streek is in vruchtbaar land herschapen, de voortdurende uitbreiding, aan het kanalennet gegeven, heeft tot toenemend verkeer en vertier geleid, het nauwlettend toezicht en beheer der provincie is een waarborg voor de behartiging der belangen van de bewoners, welke bewoners zelf trouwens steeds getoond hebben een geopend oog voor die belangen te bezitten.
Het behoeft dan ook geen verwondering te baren, dat, nu zich de behoefte aan snellere communicatie door tramwegen meer en meer doet gevoelen, de bewoners van de Dedemsvaart onder de eersten zijn, die plannen voor een dergelijken ijzeren weg ontwerpen en ernstige stappen doen tot verwezenlijking daarvan. Met een enkel woord werd door ons reeds gewezen op de vergadering waar de voorloopige commissie - de hh. jhr. mr. G. C. Junius van Hemert, mr. W. J. baron van Dedem van de Rollecate, C. Piek en J. D. Ruijs - nadere mededeelingen aan belangstellenden zoude doen.

Deze vergadering had gisteren avond in 't hotel Steenbergen aan de Dedemsvaart plaats. De heer H. H. Erdbrink, directeur der Geldersche stoomtrammaatschappij, had beloofd daar eenige mededeelingen te doen over de onder zijn beheer staande maatschappij in 't bijzonder en over tramwegen in 't algemeen, terwijl ook de heer jhr. O. J. A. Repelaar van Driel, commissaris der genoemde maatschappij, aanwezig was om zoo noodig inlichtingen te verstrekken. Een aantal der meest notabele ingezetenen langs de Vaart waren opgekomen.
Met een enkel woord leidde de heer Van Hemert de bijeenkomst in. Hij wees op den bijval, welken het denkbeeld om de bewoners der Dedemsvaart te doen deelen in de versnelde middelen van communicatie, had gevonden, hoe de belangstelling zich niet alleen in woorden maar ook in daden had geuit - f 1000 was voor de voorloopige werkzaamheden samengebracht - waardoor de commissie, waarbij zich thans ook, op haar verzoek, de heer De Meijier, notaris te Heemse, had gevoegd, in staat was gesteld het noodzakelijk onderzoek in 't werk te stellen.
Na de heeren Erdbrink en Repelaer aan de vergadering te hebben voorgesteld, besloot hij met den wensch dat deze samenkomst aan het doel, 't welk men zich voorstelde, bevorderlijk zou zijn. De heer Erdbrink nam daarop het woord :
Een vergelijking daarna getrokken tusschen de locaal-spoorwegen en de tramwegen, viel in het voordeel der laatstgenoemde uit. Beiden zijn te beschouwen als de voedingsaderen van de groote slagaderen van het verkeer - de spoorwegen - maar de conditien in 't belang der veiligheid enz. voor de eerste gesteld, maken ze duur en ook minder geschikt om te voldoen aan de eischen van het locaal verkeer. De tramweg, die over de bestaande wegen wordt aangebracht, die overal ophoudt, op ieder punt goederen en passagiers opneemt en aflaadt, is de werkelijke buurtspoorweg. De kleine bezwaren, welke nu en dan tegen de tramwegen werden aangevoerd: het schrikken der paarden, de bevordering der uithuizigheid, de nadeelen door de stalhouders te lijden, enz. zijn of niet juist, of worden veel te breed uitgemeten.
Wel echter is het een bezwaar als de onderneming niet op soliden grondslag rust en spr. wees ter waarschuwing op den Noord-Zuidhollandschen stoomtramwegen den Zuiderstoomtram. Van alle concessiejacht moet men zich vrijhouden, de ingezetenen zelf moeten de gelden verschaffen. Het initiatief moet uitgaan van de betrokken streek en de direct belanghebbenden. En in dit opzicht is hier de goede weg ingeslagen. Bij de groote vraag omtrent de tramwegen - normaal of smal spoor - bleef hij voorstander van smal spoor. Bij normale breedte zijn de kosten te hoog. Wel moet men dan enkele voordeelen, voortvloeiende uit het onaangebroken vervoeren van geheele ladingen, laten vallen, maar men voorkomt ook vele bezwaren en werkt daardoor veel goedkooper. Een breedte van 0.75 M., gelijk de Geldersche stoomtram heeft, is ook hier voldoende.
Spreker deelde vervolgens eenige bijzonderheden mede over den genoemden stoomtram, waarvan hij directeur is.
...
Gewapend met de gegevens, en bij ondervinding verkregen, en door vergelijking met andere maatschappijen in andere streken gemaakt, kwam spreker daarop tot een berekening van kosten voor den tram langs de Dedemsvaart.
Men heeft vier rubrieken: algemeene dienst, tractie, mouvement en onderhoud. De weg gerekend op 25 kilometer van het station Dedemsvaart naar het Jachthuis en aannemende dat drie ritten per dag op en neer zullen worden gedaan, komt men tot de volgende becijfering:
- Algemeene dienst: directeur f 2000, hoofdkantoorklerken f 600, drukkosten f 500, onkosten f 1000, verlichting f 500; samen f 5000.
- Tractie: 4 machinisten f 2800, 2 nachtstokers f 700, cokes, olie, enz. enz. f 3600; samen f 7100.
- Mouvement: plaatselijke chefs, vergoeding logementen, enz. f 1000, 4 conducteurs f 1800, wisselwachters, enz. f 2200; samen f 5000.
- Onderhoud: 2 ploegen van 4 man f 2600 rijtuigen, wagens f 1500, locomotieven f 2400; samen f 6500.
Een totaal bedrag dus van f 23600, ruim te stellen op f 24000. Hierbij komt nu de rente van aanleg. Benoodigd is een cijfer van f 300.000 voor kosten van aanleg, waarvan de rente dus beloopt f 12000; de afschrijving op 2 pct. eischt mede een cijfer van f 6000, zoodat een totaal bedrag van f 24000 + f 12000 + f 6000 of wel f 42000 moet worden verkregen. Bij een opbrengst dus van f 115 per dag - van f 4.60 per dagkilometer dus - zijn de kosten gedekt en wordt een behoorlijke rente verkregen. Spreker besloot zijn bondig betoog met een hartelijk woord voor 't welzijn van de streek, terwijl hij zich voor verdere inlichtingen beschikbaar stelde.
Er ontspon zich over de verschillende mededeelingen een interessant debat. De eerste bedenking, welke door den heer A. Berends werd geopperd, gold het aantal ritten. Hij betwijfelde of drie treinen heen en terug wel voldoende zouden zijn voor de behoefte.
De heer Van der Elst, die de indirecte voordeelen van een tram zeer hoog stelde, twijfelde zijnerzijds of de directe voordeelen wel zoo groot zouden zijn. Een cijfer van f 115 per dag achtte hij te hoog. De arbeidende bevolking langs de Vaart zal niet trammen.
De heer Meesters was dezelfde meening toegedaan; vooral het ontbreken van een marktdag zou zich doen gevoelen. Van boven van de Vaart zouden wel bezoekers te wachten zijn, maar die beneden wonen gaan meest allen te Meppel of te Zwolle ter markt. Ook vond hij met den heer Berends het aantal ritten te gering.
Deze bedenkingen werden ten deele beantwoord door den heer Erdbrink. In de eerste plaats wees hij er op, dat de ritten gemakkelijk konden vermeerderd worden. Het personeel en het materieel is beschikbaar; de kosten kunnen dus niet belangrijk zijn. Bij de inkomsten moest men op verschillende zaken letten. Men heeft in de eerste plaats de posterijen, welke steeds bereid zijn van goede gelegenheden tot vervoer gebruik te maken. Men moet letten op de voordeelen, uit het vervoer van kleine pakjes voortvloeiende. Men mag er op vertrouwen, dat de ingezetenen meer en meer gebruik van den tram gaan maken. Op de Geldersche b.v. gaat tegenwoordig elke boer met den tram ter markt, 't Is of hij zich schaamt voor zijn bekenden als hij dat niet doen kan. Achter den tramwagen wordt dan een open wagen vervoerd waar zij hun manden op zetten.
De heer Van Hemert wees hierbij nog op enkele bronnen van inkomsten voor den tram, o.a. ook op de Ommerschans, terwijl hij mede met den heer Erdbrink eenige vermeerdering der ritten zeer licht mogelijk achtte.
De heer Van Dedem wees er op dat bij 4 of 5 trammen per dag het cijfer van f 115 gemakkelijk te bereiken zal zijn. Bij een geregeld vervoer van 6 of 8 personen per rit is dit reeds verkregen. Ook de heer Repelaer van Driel achtte het zeer goed mogelijk met hetzelfde materieel of personeel 4 of 5 ritten te maken. De kosten zullen natuurlijk iets klimmen, maar niet belangrijk.
Op de vraag van den heer De Meijier, of het succes van den Gelderschen stoomtram alleen aan de markten was te danken, antwoordde de heer Erdbrink dat het vervoer algemeen toegenomen was. Men moet trouwens niet vergeten dat bij de berekening van f 115 ook begrepen is f 35 van de 4 pct. rente van het kapitaal.
In antwoord op de vraag van den heer Berends, of smal spoor ook bezwaarlijk zou zijn met 't oog op den grondslag van den bodem, verklaarde de heer Repelaer van Driel dat zulks geen bezwaar was. De bodem zal natuurlijk eenige meerdere voorzorgen noodig maken. Men zal voor breede dwarsliggers moeten zorgen en de baan op een zandkist doen rusten. Eenige verzakking zal er, met het oog op den bodem, altijd blijven, 't Onderhoud wordt daardoor iets hooger. Maar dit zal bij smal en bij breed spoor ongeveer 't zelfde zijn. Smal spoor verdient verre de voorkeur, daar men bij een spoorwijdte van 0.75 M. alle bruggen en bochten kan passeeren.
Het debat liep ten einde. Nog werd gewezen op de gemakkelijkheid van vervoer bij besloten water, op de waarschijnlijkheid dat het marktwezen door een tram wordt aangewakkerd, op het groote bedrag thans voor kleine colli's te betalen, enz. enz. Bij vermeerdering van het aantal ritten, waardoor bij verstandig overleg, op elken trein noord- en zuidwaarts zou kunnen worden gecorrespondeerd, twijfelde men niet aan een voldoend aantal passagiers.
Daarna nam de heer Van Hemert nogmaals het woord ter nadere mededeeling van de wijze waarop de commissie het haar verstrekte mandaat had opgevat. Zij heeft door een deskundige de kosten laten opmaken bij goede, ruime begrooting, zoodat hier geen teleurstelling te vreezen is; zij heeft statuten ontworpen, natuurlijk slechts voorloopige, die eerst later definitief worden vastgesteld.
Op enkele bepalingen vestigde hij meer bijzonder de aandacht. Vooral gold dit het kapitaal. Bij de vaststelling is uitgegaan van het denkbeeld, dat de f 300,000 wel niet geheel in de streek zelf zullen kunnen worden gevonden, maar dat, wil men een beroep op anderen doen, allereerst moet gebleken zijn van de belangstelling der direct betrokkenen. De oprichtersaandeelen zijn gesteld op f 3000, terwijl de andere aandeelen f 1000 groot zijn, te splitsen in aandeelen van f 500 en f 250. 't Cijfer der oprichtersaandeelen is bepaald op 40, omdat, wanneer deze genomen zijn, een voldoend bedrag aanwezig is om de door de provincie toegezegde subsidie te kunnen verzoeken. Bij de statuten is voorts bepaald dat de directeur 2 aandeelen van f 3000 moet nemen en de commissarissen elk een ad f 3000. De directeur zal voor de eerste maal benoemd worden bij het verlijden der akte van oprichting. Later door de aandeelhouders.
Na nog enkele artikelen te hebben besproken, wees de heer Van Hemert er op dat het wenschelijk was spoedig een bedrag van f 60,000 aan aandeelen bijeen te hebben. Is het 5e gedeelte van het kapitaal bijeen, dan kan de vennootschap worden gevestigd, de statuten worden vastgesteld, de Koninklijke goedkeuring gevraagd, de directeur benoemd, enz. Zoo komt men flink en spoedig vooruit.
Nadat nog van gedachten gewisseld was over de vraag of van het rijk of de gemeenten subsidien zoude te verkrijgen zijn - van de laatstgenoemden verwachtte men medewerking - terwijl mede werd gediscussieerd over de vraag of 't lichter zou vallen 40 aandeelen van f 3000 of 60 van f 2000 te plaatsen, werd, nadat de heer Van Dedem had aangespoord tot flinke medewerking van allen, daar het dan, naar de heer Repelaer van Driel hoopte, nog mogelijk zou zijn dezen zomer te rijden, het debat gesloten. Ten slotte volgde, bij monde van den heer Van Hemert, een woord van dank aan de hh. Erdbrink en Repelaer van Driel voor hun belangrijke mededeelingen en adviezen en aan de opgekomenen voor hun belangstelling. Voor 15 Febr. hoopt de commissie de bewijzen van inschrijving voor aandeelen terug te bekomen.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 29-1-1885

Deelname gemeente Avereest

De voorlopige commissie vraagt de gemeente Avereest om ook deel te nemen.

Avereest, 11 Febr. Heden is door de voorloopige commissie, belast met de voorbereidende werkzaamheden voor den aanleg van een stoomtram langs de Dedemsvaart, aan den raad dezer gemeente een adres gericht met het verzoek om, in navolging van de Staten dezer provincie, aan de onderneming den steun der gemeente Avereest te willen verleenen, hetzij door deelneming in het maatschappelijk kapitaal, bepaald op f 300,000, hetzij door het toekennen eener subsidie, aan de gemeente te restitueeren op de wijze, als in de statuten is vastgesteld.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 13-2-1885
Met belangstelling vernemen wij, dat de gemeente Avereest in de heden gehouden raadsvergadering heeft besloten voor 10 oprichtersaandeelen (dus voor f 30,000) deel te nemen in het kapitaal, benoodigd voor den aanleg van een stoomtram langs de Dedemsvaart.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 17-2-1885

Akte van oprichting

Op 10 maart 1885 komt de voorloopige commissie weer bijeen :

ZWOLLE, 11 Maart.
De voorloopige commissie voor den aanleg van de Dedemsvaartsche stoomtram zag hare pogingen tot plaatsing van het voor de onderneming benoodigde kapitaal, aanvankelijk met zeer gunstigen uitslag bekroond. In de gisteren te Avereest gehouden vergadering van deelnemers in dat kapitaal bleek, dat reeds voor een aanzienlijk bedrag, namelijk voor f 120,000, waarvan f 105,000 aan oprichtersaandeelen, was ingeschreven. Er bestaat dus alle uitzicht op het welslagen der onderneming. In dat vertrouwen kon tot het constitueeren der "Dedemsvaartsche stoomtramwegmaatschappij" worden besloten, en werd tot de vaststelling der statuten overgegaan.
Daarin is thans de bepaling opgenomen dat de ontworpen lijn van het station Dedemsvaart over het Jachthuis zal doorloopen tot Heemse in de gemeente Ambt Hardenberg. Op de statuten zal nu de koninklijke goedkeuring worden aangevraagd.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 12-3-1885
ZWOLLE, 23 Maart.
Het vereischte aantal oprichters-aandeelen voor de tram langs de Dedemsvaart is bijeen. Er moeten er 40 zijn, voor een bedrag dus van f 120,000, en er is voor f 123,000 geteekend. De subsidie door de provincie toegezegd, kan nu worden verkregen. Dat het verder benoodigde kapitaal spoedig bijeen zal worden gebracht, laat zich onder deze gunstige omstandigheden met reden verwachten.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 24-3-1885

Op 25 April 1885 worden de statuten van de maatschappij goedgekeurd. Waarna op 15 juni bij notaris Meijier de akte van oprichting volgde, met publicatie in de Nederlandsche staatscourant. Van belang is o.a. artikel 6 betreffende de betaling van de aandelen, lees de gehele akte hier.

De concessie voor den aanleg van een stoomtramweg tusschen Dedemsvaart en Hardenberg is thans door den eersten aanvrager, aan wien zij was verleend, overgedragen aan eene commissie, welke reeds de toezegging heeft van een kapitaal van f 120,000. Vermoedelijk zal nu spoedig met het werk worden begonnen. Voor de betrekking van directeur der nieuwe Maatschappij moeten zich meer dan 200 personen hebben aangeboden.
Het nieuws van den dag : kleine courant. Amsterdam, 23-6-1885

Op de zomervergadering der Staten van Overijssel op 8 juli 1885 komt de aanvraag samen met een rapport van een ambtenaar ter tafel :

38. Verslag van Ged. Staten van 7 Juli, omtrent het adres van de hh. jhr. mr. G. C. Junius van Hemert c. s., betreffende de door de Dedemsvaartsche stoomtramwegmaatschappij aan te leggen tramwegen. Van het laatstgenoemde verslag laten wij hier den hoofdinhoud volgen:
...
DEDEMSVAARTSCHE STOOMTRAMWEG MAATSCHAPPIJ
De hh. G. C. Junius van Hemert, W. J. van Dedem, C. Piek, G. de Meijier en H. van Barneveld hebben zich tot de Staten gewend met verzoek aan de door hen opgerichte Dedemsvaartsche Stoomtramwegmaatschappij te vergunnen :
1o. het gebruik van provinciale wegen en eigendommen, door de tramlijnen in te nemen, met vrijdom van tol op die wegen;
2o. een subsidie toe te kennen van ,f 150 's jaars per kilometer, gedurende twintig jaren, en
3o. de voorkeur te geven voor den aanleg van aansluitende lijnen.
...
Gedeputeerde Staten hebben dat verzoek in handen gesteld van den ingenieur der provincie. Deze ambtenaar adviseert de aanvrage toe te staan, maar voegt bij zijn rapport enkele opmerkingen over de voorwaarden voor de vergunning tot het kosteloos gebruiken der provinciale wegen en eigendommen. Deze voorwaarden wijken min of meer af van die welke indertijd verbonden zijn aan de vergunning, verleend aan de hh. Boers en Lebaigue. Bij die voorwaarden werd, naar het oordeel van den ingenieur, aan den eenen kant te veel in bijzonderheden getreden, terwijl tegelijkertijd onderwerpen, die regeling behoefden, ongeregeld zijn gelaten. Bij zijn rapport heeft de ingenieur thans nadere voqrwaarden overgelegd.
Omtrent punt 3 der aanvrage "de voorkeur van aansluitende lijnen", wenscht de ingenieur der maatschappij wel het recht van voorkeur te geven voor den aanleg van lijnen, maar wil hij tevens bepalen dat, wanneer de maatschappij ongezind is, gebruik te maken van het recht van voorkeur, de Staten de bevoegdheid zullen behouden de lijnen toch te doen aanleggen. Van het recht van voorkeur kan dan althans geen misbruik worden gemaakt. Gedeputeerde Staten vereenigen zich geheel met het rapport van den ingenieur.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 8-7-1885
De vergadering der Staten van ons gewest - heden middag te een uur geopend - werd weder door 45 leden bijgewoond.
Het voorstel van Ged. Staten, om aan de Dedemsvaartsche stoomtramwegmaatschappij te verleenen een subsidie van f 150 's jaars per kilometer, gedurende 20 jaren, en haar het gebruik van provinciale wegen en eigendommen, door de tramlijn in te nemen, te vergunnen, wordt door de comm. van rapporteurs ondersteund, op de voorwaarden daarbij overgelegd.
Daarentegen is de commissie tegen het voorstel om den ingenieur der provincie den titel toe te kennen van hoofdingenieur.
...
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 11-7-1885

Circulaire met inschrijvingsbiljet

Middels een circulaire uitgevaardigd door de commissarissen wordt de maatachappij aanbevolen bij een groter publiek. En aangezien alle gewone aandelen nog niet zijn uitgegeven is er gelijk een inschrijvingsbiljet bijgevoegd !

Het doel der maatschappij is het aanleggen en exploiteeren van een stoomtramweg, loopende van het spoorwegstation Dedemsvaart langs het kanaal de Dedemsvaart tot het logement „het Jachthuis" en verder den grintweg volgende tot Heemse in de gemeente Ambt Hardenberg, welke lijn tot andere plaatsen zal worden verlengd, ingeval later door de aandeelhouders tot zoodanige uitbreiding mpcht worden besloten.
De statuten der maatschappij zijn goedgekeurd bij koninklijk besluit van den 25 April 1885, no. 43. Blijkens akte van oprichting, op den 15 Juni jl. verleden ten overstaan van den heer G. de Meijier, notaris te Heemse, gemeente Ambt Hardenberg, is de maatschappij thans gevestigd, zoodat de voorloopige commissie, belast met de voorbereidende werkzaamheden, heeft gedefungeerd.
Ingevolge art. 18 der statuten heeft in een onmiddellijk na het sluiten der akte van oprichting gehouden vergadering van aandeelhouders de benoeming van comissarissen plaats gehad en zijn als zoodanig benoemd de heeren jhr. mr. G. C. Junius van Hemert, te Avereest, lid der Gedeputeerde Staten van Overijssel, mr. W. J. baron van Dedem, op den huize „de Rollecate'' te Nieuwleusen, C. Piek, te Lutten, gemeente Ambt Hardenberg, lid der Provinciale Staten van Overijssel, G. de Meijier, te Heemse, Ambt Hardenberg, notaris aldaar, en H. van Barneveld, te Dedemsvaart, burgemeester van Avereest.
Bij besluit der Staten van Overijssel, dd. 11 Juli jl., is, naar aanleiding van een door evenvermelde commissarissen ingediend adres, aan bovengenoemde maatschappij toegekend ;
1o. een provinciaal subsidie gedurende twintig jaren van f 150 per kilometer, welk subsidie, daar de aan te leggen weg een lengte heeft van ongeveer 30 kilometers, gedurende die twintig jaren zal bedragen f 4500 per jaar, en
2o. het tolvrije gebruik der wegen.
Met inbegrip van het rollend materieel zal de aanleg van den geheelen weg, volgens begrooting door een deskundige opgemaakt, een uitgave vereischen van ongeveer f 300,000 waarbij valt op te merken dat het in orde maken van de aardebaan betrekkelijk weinig kosten vereischt en dat, behalve eenige bruggen, die versterking behoeven, geen andere kunstwerken in den weg voorkomen.
Volgens art. 4 der statuten is het maatschappelijk kapitaal ad f 300,000 verdeeld in 40 oprichtersaandeelen, ieder van f 3000, en 180 gewone aanneelen, ieder van f 1000, splitsbaar in onderaandeelen van f 500 en f 250.
De veertig oprichtersaandeelen, representeerende een kapitaal van f 120,000, zijn allen geplaatst, terwijl van de 180 gewone aandeelen reeds voor een bedrag van f 46,500.
Ten opzichte van de winstverdeeling is in artikel 21, alinea 2, der statuten bepaald, dat aan de houders van gewone aandeelen in de eerste plaats vier percent van hun gestort kapitaal zal worden uitgekeerd. Als men nu let op de gunstige omstandigheden, waaronder deze stoomtram aangelegd en geëxploiteerd zal worden, en op het feit, dat alle oprichtersaandeelen geplaatst zijn, niettegenstaande de gewone aandeelen bij de winstverdeeling bevoorrecht zijn, dan zal men moeten erkennen, dat deze onderneming levensvatbaarheid heeft, groote kans van slagen aanbiedt en alle aandeelhouders, maar zeer zeker de houders van gewone aandeelen, op een behoorlijke rente zullen kunnen rekenen. Met bescheiden aandrang wordt dan ook deze onderneming, die op solide grondslagen rust, door de ondergeteekenden in de belangstelling van allen aanbevolen, die nog gaarne willen medewerken om een nuttige zaak tot stand te helpen brengen.
In het vertrouwen, dat zij niet te vergeefs een beroep doen op uwe gewaardeerde medewerking, nemen zij de vrijheid u beleefdelijk uit te noodigen nevensgaand inschrijvingsbiljet ingevuld te willen zenden aan den heer G. de Meijier, notaris te Heemse, gem. Ambt Hardenberg.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 4-8-1885

Gedoe, boosheid en weglopen

Uit een aantal ingezonden brieven in de Zwolse courant, en reacties daarop, blijkt dat de heer Ruijs zich buitengesloten en tekort gedaan voelt door de voorlopige commissie. (hier,hier,hier en hier )
Hij was immers de oorsprokelijke concessie houder en nu wordt die door de commisie overgenomen. Ook wordt hij niet de directeur van de nieuwe maatschappij. Gevolg van deze onvrede is o.a. dat het oprichtingskapitaal niet volgestort wordt zoals aangegeven in artikel 6 van de statuten.

Toen de heer Th. Ruijs te Avereest indertijd concessie verkreeg tot het aanleggen van een stoomtram langs de Dedemsvaart, heeft hij, tevens ten behoeve van vrienden, voor een bedrag van f 30,000 in het oprichtingskapitaal ingeteekend, doch daar hij met de gekozen commissie in conflict geraakte en zijn concessie met Januari a. s. is vervallen, schijnt hij ongenegen gemeld kapitaal te deponeeren, waartoe hij, naar wij vernemen, in rechten zal worden betrokken.
Provinciale Drentsche en Asser courant. 16-11-1885

Bij het opmaken van de oprichtingsakte blijkt dat een drietal heren zijn opgestapen en de akte niet mede hebben ondertekend. Naast Jan Daniel Ruys Theodoruszoon waren dat Jan Frederik Stroom en mr. Hendrik Adrianus Jacobus Pennink.

Dit gedoe krijgt een staartje en zorgt ervoor dat op 10 januari 1887 een nieuwe akte van oprichting opgemaakt moet worden. Lees hier hoe dat verder gaat. Die nieuwe akte bevat een andere lijst met aandeelhouders in deze nieuwe vennootschap !

De aandeelhouders

Wie zijn nu die aandeelhouders die willen investeren in de trammaatschappij ? Als de Zwolse courant in 1886 verslag doet van de feestelijkheden bij de opening, worden ook de namen van de aandeelhouders en deelnemers genoemd :

...
Hierbij zij herinnerd, dat in het oprichterskapitaal, ten bedrage van f 120.000, is deelgenomen voor:
f 30.000 door de gemeente Averest;
f 15.000 gemeente Ambt Hardenberg;
f 6000 J. van Dijk, Doetinchem, dezelfde, voor de Zendingsgemeente te Doetinchem, gemeente Stad Hardenberg en A. Plomp, Avereest;
f 3000 mevr. de wed. Van Barneveld-Van Riemsdijk, P. van der Elst, jhr. mr. G. C. Junius van Hemert en J. D. Ruys, allen te Avereest, mr. W. J. baron van Dedem, Nieuwleusen, G. H. Thomassen a Th. van der Hoop, Den Haag, D. Laan, Wormerveer, mr. H. W. J. van Marle, Deventer, G. de Meijier, Heemse, F. W. J. baron van Aylva van Pallandt, Putten, mr. S. J. baron van Pallandt, Ambt Ommen, C. Piek Ambt Hardenberg, Joh. Piek, Oudshoorn, J. F. Stroom, Doetinchem, jhr. G. den Tex, Delft, E. Warnderink Vinke, Amsterdam.

Voorts is deelgenomen voor de gewone aandeelen tot een bedrag van:
f 6000 door F. baron van Heeckeren van Wassenaer te Delden en H. W. A. baron Sandberg van Essenburg te Hulshorst;
f 4000 F. 's Jacob, oud-gouv.-generaal van Ned.-Indie te Utrecht;
f 3000 H. van Barneveld te Avereest, C. Piek, als directeur der Boschcultuurmaatschappij te Amsterdam, en jonkheer G. den Tex te Delft;
f 2000 J. D. Fransen van der Putte te Den Haag, de firma Geertsema Feith & Co. te Groningen, mevrouw de wed. Lohnis, geb. 's Jacob te Rotterdam, Veenderij erven J. W. van Roijen te Zwolle en J. E. Scholten te Groningen;
f 1000 dr. R. Brouwer te Nieuwleusen, de firma Doijer & Pruimers en A. Deking Dura, beiden te Zwolle, P. Eekma en P. van der Elst te Avereest, F. A. Fritslin te Amsterdam, J. A. Fritzlin te Ambt Hardenberg, W. J. Geertsema te Arnhem, G. J. van Heek te Enschede, J. C. 's Jacob te Utrecht, ds. E. Janzen te Heemse, E. ten Kate, R. W. ten Kate, en A. Keuken te Avereest, A. Langerhuizen en A. van Linden v. d. Heuvell te Amsterdam, mr. J. H. E. Meesters en gebr. Minke te Avereest, S. W. van der Noorda te Den Haag, mej. de wed. Ten Oever en mej. de wed. G. ten Oever te Avereest, mr. J. G. Patijn te Den Haag, mevr. de wed. G. L. Piek, geb. v. Linden van den Heuvell te Haarlem, J. Th. Piek en mevr. de wed. S. G. Piek, geb. Van Monnekes te Oudshoorn, A. P. G. van Karnebeek te Den Haag, W. F. Piek te Amsterdam, mevr. de wed. C. L. C. W. Pieké, geb. Jongkindt Coninck te Leiden, L. van Rhijn te Doetinchem, G. Salomonson Hz. te Almelo, mej. de wed. L. Steenbergen, geb. v. d. Berg te Avereest, J. G. Troost te Arnhem, A. Vinke te Amsterdam, mr. C. baron de Vos van Steenwijk, Zwolle; A. Zwijze, Gramsbergen;
f 500 mr. W. v. d. Elst te Dordrecht, mej. de wed. M. P. Hescher en J. C. Eykman jr. te Hardenberg, dr. C. A. S. Habermeal en W. Hamelton of Silverton Hill te Avereest, de firma Hens en Schaepman te Zwolle, F. W. Hudig te Amsterdam, A. Jalink te Avereest, J. Kalff G.Jz. te Zwolle, R. ten Cate Jz. en R. Mulder te Avereest, jhr. J. A. Sandberg te Den Haag, ds. C. ter Spil en W. Trip te Avereest, H. en F. Wevers te Hardenberg, J. H. Zwijze te Gramsbergen en Jacob Eindhoven te Zwolle;
f 250 A. A. Balkema te Avereest, mej. H. Bolks, G. S. J. Breukel, gebrs. ten Brinke en E. Broekroelofs te Hardenberg, J. S. Bromet te Amsterdam, R. F. de Bruin te Avereest, E. de Bruin, D. J. Bruins en mej. M. Bruins te Hardenberg, C. Bulder, E. Bulder en D. Dunnink te Avereest, mej. de wed. E. Dorgelo en W. J. Dorgelo te Hardenberg, G. A. van Dijck, D. Eckgardt, A. H. Geerdes, mej. de wed. J. Hesselink, geb. Timmerman en H. H. Heijmans te Hardenberg, A. Huisman en K. Huizing, te Avereest, W. bar. van Ittersum, G. Kampman en A. ten Kate te Hardenberg, E. G. ten Kate, en R. ten Kate Ez. te Avereest, H. T. M. Koster, G. J. Meilink, H. Mooi, J. F. H. van Munster, J. H. Nijzink, H. Roelofs en mej. de wed. M. L. Roos te Hardenberg, G. J. Reinders te Gramsbergen, J. H. Rooth te Avereest, J. A. van der Sanden, J. G. A. van der Sanden en mej. M. S. B. Santman te Hardenberg, J. J. Scholte te Avereest, Ph. L. Siemons en H. Snijders te Hardenberg, ds. C. ter Spill te Avereest, mej. S. A. Siokhorst en J. W. Timmerman te Hardenberg, W. Trip te Avereest, W. Tijl te Zwolle, J. G. ten Velde te Hardenberg, R. Veurman te Avereest, J. M. W. Waanders te Zwolle, S. Waterink en H. W. Weitkamp te Hardenberg, K. Westra te Avereest, L. E. Wind en J. Richterink Zweers te Hardenberg.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 13-10-1886

De lijst van houders van de oprichtingsaandelen uit de krant is uit de oprichtings akte van 1885, de definitive lijst komt uit de nieuwe akte van 1887. De aandelen zijn "aan toonder" en zijn verhandelbaar.

BedragAandeelNaamBeroepWoonplaats
30000 10 Gemeente Averest
15000 5 Gemeente Ambt-Hardenberg
6000 2 Gemeente Stad-Hardenberg
6000 2 jhr. mr. Gijsbert Christiaan Junius Van Hemert lid der Gedeputeerde Staten van de provincie Overijssel Avereest
6000 2 Carel Piek grondeigenaar Lutten
6000 2 jhr. Gerrit Den Tex student aan de Polytechnische school Delft
6000 2 Heribert Willem Aleid baron Sandberg van Essenburg
3000 1 mr. Willem Jan baron Van Dedem grondeigenaar Nieuwleusen
3000 1 mr. Hendrik Willem Jacob Van Marle lid der Geleputeerde Staten van de provincie Overijssel Deventer
3000 1 Frederik Willem Jacob baron Van Aylva van Pallandt van Vanenburg lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Putten
3000 1 Jacobus Dionysius Marinus De Klerk directeur van het Weduwenfonds voor de geemployeerden tot het algemeen bestuur behoorende 's Gravenhage
3000 1 Dirk Laan koopman Wormerveer
3000 1 de wed. Van Barneveld-Van Riemsdijk Avereest
3000 1 Egbert Warnderink Vinke koopman Amsterdam
3000 1 Johannes Piek grondeigenaar Oudshoorn
3000 1 mr. Johannes Hendricus Egbertus Meesters notaris Avereest
3000 1 mr. Samuel Johan baron Van Pallandt van Eerde
3000 1 Gijsbert Hendrik Thomassen e, Thuessink van der Hoop 's Gravenhage
3000 1 Paulus Van der Elst wethouder der gemeente Avereest en grondeigenaar Avereest
3000 1 Arend Plomp civiel-ingenieur Avereest
3000 1 Veenderij Erven mr. J. A. Van Roijen Zwolle
3000 1 Adrianus Deking Dura hoofd-ingenieur van den Provincialen Waterstaat van Overijssel Zwolle
120000 40 totalen

Er zijn dus 40 oprichtingsaandelen uitgegeven waarvan een kwart aan de gemeente Avereest.

Benoeming directeur

De nieuwe maatschappij moet natuurlijk een directeur hebben.

De raad van commissarissen der Ded. Stoomtramwegmaatschappij heeft voor de benoeming tot directeur in alphabetische volgorde aanbevolen de heeren R. H. de Jong, lijninspecteur bij de IJssel-Stoomtramwegmaatschappij te Utrecht, J. Lefèbre, gewezen chef van de afdeeling personen- en goederenvervoer bij de Gooische Stoomtramwegmaatschappij te Nieuwer-Amstel, en A. Plomp, civiel-ingenieur te Avereest a/d Dedemsvaart. De benoeming zal plaats hebben in de vergadering Maandag 16 dezer te houden.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 13-11-1885

Op 16 november 1885 werd op een buitengewone algemeene vergadering gehouden de heer A. Plomp benoemd tot directeur :

Avereest, 17 Nov. Gisteren namiddag te 2 uur hield de Dedemsvaartsche stoomtramweg-maatschappij hare 2e algemeene vergadering van aandeelhouders. 138 aandeelen waren vertegenwoordigd, uitbrengende 105 stemmen. Nadat de notulen der vorige vergadering werden gelezen en goedgekeurd, deed de waarnemende directeur verslag van den toestand der maatschappij en van hetgeen tot nog toe door den raad van commissarissen gedaan is. Het traktement van den te benoemen directeur werd, na eenige discussie, met algemeene stemmen bepaald op f 1500 en daarna met 96 stemmen tot directeur benoemd de heer A. Plomp, civiel ingenieur te Avereest.
Ten slotte werd de raad van commissarissen met algemeene stemmen gemachtigd bij de firma Geertsema Feith & Co. te Groningen tijdelijk de nog te kort komende gelden op te nemen tot een maximum van f 50,000, op de voorwaarden, zooals door die firma zijn aangeboden!
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 19-11-1885

Begin realisatie

Het benodigde kapitaal is bijna binnen, dus beginnen maar met de aanleg. De genoemde firma uit Osnabruck is de firma Georgs-Marien-Bergwerks- und Hüttenverein.

Dedemsvaart, 21 Dec. De zaken van den stoomtram langs de Dedemsvaart gaan goed vooruit. Het bijeengebrachte kapitaal bedraagt reeds f 210,000. Ook heeft men een begin van uitvoering gemaakt door aan een beroemde firma te Osnabruck de levering der rails op te dragen; deze zullen omstreeks f 86,000 moeten kosten. Als het winterweer het toelaat, zal nog voor het einde van het jaar de terreinopneming plaats hebben.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 24-12-1885