Schippersvereeniging "Schuttevaer"

Uit het verslag van de 23e algemeene vergadering der Schippersvereeniging "Schuttevaer", gehouden te Heerenveen op 27 Januari 1886 :

De "Schippersvereniging Schuttevaer" is feitelijk in 1863 uit de vereeniging "Eendracht maakt macht" geboren. In 1888, bij gelegenheid der 25ste algemeene vergadering, moet eigenlijk te Zwolle het zilveren feest gevierd worden. Met dezen zuiver vormelijken toestand kan de voorzitter zich best vereenigen. Ook de leden van het Hoofdbestuur de heeren Berends, Varekamp en de Jong achten het geschikter en juister, om op de 25e algemeene vergadering te zilveren.
De heer van Tussenbroek wil voor den vorm gaarne toegeven. Hij doet dit te meer, daar het zeer geacht lid van het Hoofdbestuur de heer Berends hem even te voren had in het oor gefluisterd, dat, als men in 1887 te Dedemsvaart vergaderde, die vergadering niet alleen gewenscht, maar ook feestelijk zoude zijn. In 1886 komt de stoomtram van af 't station langs de Dedemsvaart in de richting Hardenberg tot stand. De directeur van die onderneming, de ingenieur Plomp, wordt binnenkort de schoonzoon van den heer Berends. Wanneer nu de vergadering besluit in 1887 te Dedemsvaart te vergaderen, dan zal de heer Plomp de leden der vereeniging met een extra-tram van het station afhalen. En dit, mijne heeren! lacht mij toe.
Dienovereenkomstig wordt met groot applaus besloten.
Provinciale Drentsche en Asser courant. 4-3-1886

En inderdaad : directeur Arend Plomp trouwt op 28 juli 1887 met Liberta Berendina Berends de dochter van veenbaas en vervener Berend Berends (1827-1899).

Aanschaf materieel en materialen

De ijzeren spoorstaven komen uit Osnabruck. De dwarsliggers uit Dordrecht van een een creosoteerinrichting voor het verduurzamen van tot bielzen gezaagde balken.

Naar wij vernemen zijn ten behoeve van de Dedemsvaartsche stoomtramwegmaatschappij locomotieven aangekocht bij de machinefabriek Breda, terwijl de dwarsliggers worden geleverd door de firma Van der Made & Gips te Dordrecht. Ook bij de aanschaffing van wagons zal bij voorkeur gelet worden op Nederlandsche fabrieken.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 23-2-1886

Aanbestedingen

In begin 1886 is men druk bezig met de aanleg van de stoomtramweg en worden volop aanbestedingen gedaan voor o.a. gebouwen en vele bruggen :

Heden is in het hotel Steenbergen aan de Dedemsvaart door de directie der Dedemsvaartsche stoomtram aanbesteed:
1o. Het maken van den onderbouw der ophaalbruggen bij den huize Rollecate over de Huizinger- en over de Kategerwijk, het bouwen van een vast brugje over de Beentjesgraven en het versterken der brug over de Schotkampswijk. Raming f 5280.
2o. Het leveren en stellen van den ijzeren bovenbouw der ophaalbruggen sub 1 genoemd. Raming f 4830.
3o. Het maken van den onderbouw der ophaalbruggen no. 6 en no. 8. Raming f 3080.
4o. Het leveren en stellen van den ijzeren bovenbouw der ophaalbruggen no. 6 en no. 8. Raming f 3420.
Voor perceel 2 werd ingeschreven door Strijkel te Appingedam voor f 4400; voor percel 3 door Hakkert te Avereest voor f 3359; voor perceel 4 door Meijer te Onstwedde voor f 2984. Voor perceel 1 en 3 waren minste inschrijvers Otten te Meppel en Aberson te Steenwijk voor f 8344 en voor perceel 2 en 4 de maatschappij "de IJssel" te Kampen voer f 5650.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 12-5-1886
Voor den bouw van bruggen, vanwege de Dedemsvaartsche stoomtrammaatschappij, waren de minste inschrijvers voor perceel 2 en 4 de maatschappij De IJsel, te Kampen, voor f 5650; voor perceel 1 en 3 de heeren J. Otten & Co., te Meppel, voor f 8344.
De Maasbode. 18-5-1886
Gisteren is door de directie der Dedemvaartsche Stoomtrammaatschappij aanbesteed:
1o Het maken van den onderbouw der ophaalbruggen over de Kalkwijk en over de Kruizinga's wijk. Raming f 4050.
2o Het leveren en stellen van den ijzeren bovenbouw der bovenbedoelde bruggen, en het versterken van die over de Lutterhoofdwijk. Raming f 4680.
3o Het maken van den onderbouw der ophaalbruggen, bij den lieer Minke, over de Ongelukkige wijk en bij het Jachthuis. Raming f 4500.
4o Het leveren' en stellen van den ijzeien bovenbouw der drie laatstgenoemde bruggen. Raming f 4820.
Minste inschrijvers waren: voor perc 1 E. Groenink te Steenwijk en J. Brals te te Assen voor f 4390; perc. 2 G. B. Meijer te Stads-Musselkanaal voor f 3750; perc. 3 E Groenink te Steenwijk en J. Brals te Assen voor f 4962, en perc. 4 G. B. Meijer te Stads-Musselkanaal voor f 3798. Voor de perc. 1 en 3 gecombineerd (onderbouw) was het minst ingeschreven door G. Goedhart te Nijmegen voor f 7750 en voor perc. 2 en 4 (bovenbouw) door de maatschappij "de IJsel" te Kampen voor f 7400.

Voorts is aanbesteed het bouwen van een rijtuigremise met wachtkamer, enz., locomotief-remise met werkplaats, met bijbehoorende werken en afrasteringen; alles op het stations-emplacement te Dedemsvaart.
Hiervoor waren minste inschrijvers G. Groenink te Steenwijk en J. Brals te Assen voor f 9475.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. 17-7-1886
Bij de heden te Dedemsvaart gehouden aanbesteding voor het maken van een station met woning, waterreservoir, enz., ten behoeve der Dedemsvaartsche stoomtramwegmaatschappij, was het minst ingeschreven door den heer H. Timmer te Meppel voor f 4440.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 31-7-1886
Hardenberg, 17 Sept. Heden had alhier de aanbesteding plaats van het bouwen van een station met rijtuig- en locomotief-remise, waterreservoir, enz. op het tram-emplacement te Heemse. Er werden negen inschrijvingsbiljetten ingeleverd, nl. door A. Eppink en W. Welmers, ad f 7800, H. van Dijk, f 7672, W. Kosters, f 5810, en J. Kleinmeijer f 5350, allen te Dedemsvaart, D. J. Schuppert, f 6449, en E. de Herder, f 5170, beiden te Zwolle, H. Brouwer, f5750, en E. Groenink, f 4919, te Steenwijk. Aan denblaags ten inschrijver, E. Groenink, is het werk gegund.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 20-9-1886

Nederlandsche Vereeniging van locaalspoorwegen en tramwegen

De heer Piek wordt namens de D.S.M. lid van de Nederlandsche Vereeniging van locaalspoorwegen en tramwegen. (Opgericht in 1881 : No. 97 Nederlandsche staatscourant 18-8-1881).

Zaterdag werd te Deventer de veertiende algemeene vergadering van de Nederlandsche Vereeniging van locaalspoorwegen en tramwegen gehouden. Tot lid is o.a. toegetreden de heer C. Piek te Dedemsvaart.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. 6-7-1886

De aanleg

Er wordt hard gewerkt om de trambaan aan te leggen waarna er proef gereden kan worden.

Dedemsvaart, 11 Mei, Met het in orde brengen der aardenbaan voor den aan te leggen stoomtramweg van het station Dedemsvaart naar Hardenberg-Heemse is men druk bezig. Een gedeelte der rails ligt reeds langs den weg, terwijl de dwarsliggers eerstdaags komen. Ongeveer half September denkt men gereed te zijn.
Provinciale Drentsche en Asser courant. 13-5-1886
Avereest, 2 Sept. Met genoegen kunnen wij mededeelen dat de Dedemsvaartscbe stoomtramweg den 1sten October a.s. voor het publiek zal geopend worden, van af het station van den Staatsspoorweg tot het marktplein te Dedemsvaart.
Tot boekhouder is benoemd de heer Dekker te Groningen.
Provinciale Drentsche en Asser courant. 4-9-1886
Dedemsvaart, 15 Sept. Het gedeelte van den stoomtramweg langs de Dedemsvaart, dat van het marktplein alhier tot het station loopt, nadert zijn voltooiing. Maandag a.s. verwacht men de locomotieven. Dan nemen de proefritten, die een paar weken zullen duren, een aanvang. Men heeft gemeend de opening van dit gedeelte voorloopig op 12 Oct. te kunnen stellen.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. 17-9-1886
Men schrijft ons uit Avereest dd. 20 Sept.: Nu de stoomtram langs de Dedemsvaart meer en meer zijn voltooiing nadert en we binnen korten tijd de opening van het gedeelte station Avereest-station Dedemsvaart (van den Staatsspoorweg) tegemoet zien, kunnen we reeds nu wijzen op het bijzondere belang dat deze streken hebben bij de totstandkoming dezer tramlijn.
Het verheugt ons te kunnen wijzen op het feit, dat de directeur-generaal van de Maatschappij tot exploitatie van staatsspoorwegen toezegging heeft gedaan om - na de opening onzer tramlijn - gedurende den winterdienst alle Vrijdagen van station Dedemsvaart naar Zwolle een extra-trein in te voeren, die de belanghebbenden 's morgens pl. m. 8 uur te Zwolle brengt. Op verschillende tijden zal men dan uit Zwolle weer kunnen vertrekken.
Voorloopig is - behoudens goedkeuring van hh. Gedeputeerde Staten in deze provincie - vastgesteld dat de stoomtram dagelijks viermaal rijden zal van en naar het station Dedemsvaart, terwijl Vrijdags een extra-trein zal loopen naar en van dat station op den hiervoren bedoelden, door de Maatschappij tot exploitatie van staatsspoorwegen in te voeren markttrein.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. 22-9-1886

De opening

En al snel verstuurt de directie een circulaire aan de aandeelhouders waarin zij te kennen geeft dat zij gemeend heeft de indienststelling van het gedeelte van de lijn van het station "Dedemsvaart" tot station "Avereest", niet geheel onopgemerkt te mogen laten voorbijgaan :

Terwijl de officieele opening van den weg zal plaats hebben zoodra de geheele lijn tot Hardenberg voltood is, zal Maandag 11 Oct. een feesttrein loopen uitsluitend voor deelhebbers in het maatschappelijk kapitaal. Deze zal te 1 uur van het station Avereest en te 2.40 van het station Dedemsvaart vertrekken. In het hotel Keuken zal dien middag gelegenheid bestaan om deel te nemen aan een gemeenschappelijken maaltijd.
Voorts wordt door de feestcommissie het volgende programma der feestelijkheden aangekondigd :
12-2 Matinee musicale in het hotel Steenbergen;
2-4.30 volksvermakelijkheden op het Marktplein;
4.30 aankomst van den feesttrein;
4.30-6 volksvermakelijkheden;
6.30-8 vuurwerk, opgeluisterd door de muziek van de Zwolsche schutterij;
8 uur soiree musicale in het hotel Steenbergen en daarna bal.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 5-10-1886
Blijkens achterstaande aankondiging zal de Dedemsvaartsche Stoomtramweg-Maatschappij Dinsdag a.s. haar dienst van de kom der gemeente Avereest naar het station Dedemsvaart en terug openen en zullen er met dien dag te beginnen dagelijks vier treinen heen en terug rijden. Zij zullen de reis in iets meer dan een uur volbrengen, 's Vrijdags zal bovendien gelegenheid bestaan om vroeger dan op andere dagen het station Dedemsvaart te bereiken en ook op den trein die 5.10 van Zwolle vertrekt te correspondeeren.
De lijn is in vier secties verdeeld, maar langs den geheelen weg zal aan de reizigers gelegenheid gegeven worden om in en uit te stappen.
Nu de zaak tot zoover gevorderd is moet een woord van hulde gebracht worden, in de eerste plaats aan de leden van het bestuur der maatschappij, bestaande uit de hh. jhr. mr. G. C. Junius van Hemert, mr. W. J. baron van Dedem, C. Piek, H. van Barneveld en J. de Meijier, die met zooveel bezwaren van financieelen en personeelen aard hebben te kampen gehad, maar door hun doorzettendheid en ook door eigen voorbeeld het welslagen der onderneming hebben weten te verzekeren. Ook de energie van den directeur, den heer Plomp, die met de uitvoering werd belast, verdient loffelijke vermelding, terwijl gewest, gemeenten en particulieren die de zaak financieel steunden, niet vergeten mogen worden.
Moge de tijd leeren dat door deze nieuwe verbinding voor een belangrijk deel onzer provincie een nieuw middel tot ontwikkeling en voorspoed is geboren en de oprichters en allen die de zaak steunden, ook daardoor de grootste voldoening van hun arbeid smaken.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 9-10-1886

Bij de eerste dienstregeling van tramstation "Avereest" naar het station "Dedemsvaart" van de Staatsspoorweg zijn er in totaal 52 plaatsen beschikbaar : 20 voor de eerste klasse en 32 voor de tweede klassse. De lijn is verdeeld in vier secties en de reistijd bedraagt ongeveer 64 minuten. Er wordt 4 keer per dag heen en weer gereden en op vrijdags een extra vroege trein om de Zwolse markt te kunnen bezoeken. Het traject is 17 km lang. In eerste instantie lag het tramstation "Avereest" bij de markt in Dedemsvaart. Bij het gereed komen van o.a. de rijtuigremise met wachtkamer was daar het station.


Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 09-10-1886

Volledige verslag van de feestelijke opening hier, hier en hier.

Wij konden in de laatste maanden herhaaldelijk mededeeling nopens den stand der werkzaamheden doen, waaruit bleek dat alles flink en geregeld vooruit ging. De rails zijn gelegd, de bruggen gebouwd of versterkt en de weg heeft zich bij de proefritten uitmuntend gehouden.
Heden kon dan ook de feestrit plaats hebben, terwijl morgen de dienst voor het publiek zal worden geopend. Niet de geheele lijn is nog voltooid maar toch zal reeds het middelpunt van de Dedemsvaart worden bereikt, terwijl het zich laat aanzien dat het overige spoedig - men vertrouwt in December - zal volgen. Een officieele opening is het dus heden nog wel niet, want daarmede zal men moeten wachten tot het geheel voltooid is, maar het feit is gewichtig genoeg om op feestelijke wijze te worden herdacht.
Dat werd door de commissarissen en den directeur dan ook zoo begrepen, en heden morgen te een ure stond de feesttrein bij het hotel Keuken aan de Dedemsvaart gereed om degenen, die meer onmiddellijk belang hebben bij het welslagen der onderneming - de aandeelhouders - in de gelegenheid te stellen een kijkje langs de nieuwe lijn te nemen.
De tocht geschiedde in twee wagens, uit de fabriek van den heer Beijnes te Haarlem. Deze wagens zijn in twee afdeelingen - eerste en tweede klasse - gesplitst. Vier locomotieven voorzien in den dienst. Zij dragen de namen: "Van Hemert", "Van Dedem", "Overijssel" en "Dedemsvaart". De eerste trein werd ditmaal getrokken door de "Van Hemert".
Langs den weg bewogen zich op onderscheiden plaatsen nieuwsgierige en belangstellende toeschouwers. Men zag verschillende vlaggen, terwijl door eerebogen, groen en andere versieringen het geheel een meer feestelijk aanzien had.
Het station Avereest was aardig getooid, terwijl eerebogen waren opgericht nabij het hotel Keuken, bij den heer De Koning en bij de Rollecate (het buitenverblijf van den heer Van Dedem). Ook de brug bij het buiten van den heer Van Hemert was versierd. De trein, te een uur van het station Avereest vertrokken, was te ruim 2 uur bij het station Dedemsvaart van de Staatsspoor aangekomen en nam een half uur later den terugkeer aan. De directie der tramwegmaatschappij had voor de feestelijkheid het stedelijk muziekkorps uit Zwolle, directeur de heer Wagner, geengageerd, 't welk zich bij de aankomst van den trein deed hooren.
Onder de aanwezigen waren de heer mr. J. H. Geertsema, commissaris des Konings in onze provincie, commissarissen van de maatschappij, de heer A. Deking Dura, hoofdingenieur van de provincie Overijssel, verschillende burgemeesters en wethouders van de betrokken gemeenten, onderscheidene aandeelhouders, voorts de heer Hamelink, directeur van de Nederlandsche tramwegmaatschappij, de vertegenwoordigers van de machinefabriek Breda, die de machines leverden, e. a. m.
Voor, tijdens en na den rit heerschte op het marktplein en de onmiddellijke omgeving een vroolijke stemming, levendig gehouden door allerlei volksvermakelijkheden. Heden avond wordt in het hotel Steenbergen een cafe chantant gegeven, 't welk met een bal wordt besloten. Voorts is er vuurwerk, enz. Te 4.45 seint men ons nog van de Dedemsvaart, dat de tram te 4 uur weder bij het hotel Keuken is aangekomen. Onderweg nam nog de heer Van Pallandt, lid van Ged. Staten, plaats op de tram.
De muziek uit Zwolle had plaats genomen in een goederenwagen en speelde onderweg en bij aankomst te Avereest onderscheidene volksliederen. Een groote menigte wachtte den trein op. De volksfeesten waren in vollen gang. Nadat de remises bezichtigd waren, zou men zich te 5 uren aan tafel begeven.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 12-10-1886
Gedurende de eerste week der exploitatie van de Dedemsvaartsche stoomtram, zijn door haar vervoerd 1163 personen.
Het nieuws van den dag : kleine courant. Amsterdam, 25-10-1886

Omnibus gestaakt

Door de komst van de tram is de omnibus van J. Thomas en Co te Hoogeveen overbodig geworden.


Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 13-10-1886

Details van de tramweg

Uit het blad "De ingenieur; weekblad gewijd aan de techniek en de economie van openbare werken en nijverheid" uit 1887 kunnen we een groot aantal technische details halen betreffende de tramspoorweg :

En tenslotte het rollende materieel :

Voor uitgebreide informatie over de firma "Beijnes" lees het boek "Beijnes : een eeuw van arbeid" uit 1938.

De nijverheid jrg 2, 1894, no 50, 12-12-1894

Voor een artikel over machinefabriek "Breda" lees hier.

"Het nieuws van den dag : kleine courant". Amsterdam, 28-02-1887

Het is dus een smalpoor geworden met een spoorwijdte 1067 millimeter z.g. kaapspoor. En het was een enkel spoor !
De vier locomotieven kregen naast een nummer ook een naam : Jhr Junius Van Hemert (1), Baron Van Dedem (2), Overijssel (3) en Dedemsvaart (4). Het vierkante model was kenmerkend voor de locomotieven van de machinefabriek "Breda" :


Geschiedenis Backer & Rueb

Tramweg "Avereest" - "Heemse"

Nog voor het einde van 1886 was ook de doortrekking naar Heemse (Hardenberg) gereed. De lijn werd uitgebreid met 3 secties vanaf tramstation "Avereest" naar Heemse (Hardenberg).

Dedemsvaart, 24 Nov. Heden hield de stoomtram weder een proefrit. Het gedeelte der nog in aanleg zijnde baan van het marktplein tot de brug bij sluis 6 was gereed en de brug over de Kalkovenswijk afgewerkt. Alles bleek in zeer voldoenden staat te zijn.
Tot boekhouder-chef is aangesteld de heer Van Eijsden van Rotterdam.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 26-11-1886
DEDEMSVAART, 24 Nov. De opening van de stoomtram naar het station Heemse zal 21 Dec. a.s. plaats hebben.
Algemeen Handelsblad. Amsterdam, 26-11-1886
Dedemsvaart, 17 Dec. Naar wij uit goede bron vernemen zal de lijn Avereest naar Hardenberg van de Dedemsvaartsche stoom-tramwegmaatschappij a.s. Donderdag 23 dezer voor het publiek worden opengesteld. De nieuwe dienstregeling van station Hardenberg over Avereest naar station Dedemsvaart (Staatsspoor) zal binnen een paar dagen worden bekend gemaakt.
Van eenige feestelijkheden bij gelegenheid der indienststelling is tot heden niets bekend.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 20-12-1886
Blijkens achterstaande aankondiging wordt morgen, Donderdag, de dienst op de Dedemsvaartsche stoomtramwegmaatschappij over de geheele lijn geopend. De afstand van het station Dedemsvaart naar Hardenberg wordt afgelegd in 2 1/4 uur. Dagelijks loopen vier treinen heen en terug. Voor de grootste afstand is de prijs 1e kl. f 1.50, 2e kl. 97 cts. Voor vrachtgoederen, enz. verwijzen wij naar de tarieven hierachter vermeld.
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 23-12-1886
Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 23-12-1886

Het vervoeren van een hond kost evenveel kost als een reiziger tweede klasse !

Ganzenteelt

De invloed van de nieuwe tramverbinding op de ganzen teelt te Gramsbergen : bevolking minder in "opschudding" en drijvers minder vermoeid.

Gramsbergen, 25 Nov. De landbouwers in het waterland, gelegen tusschen deze plaats en Coevorden, alsmede in het oostelijk aangrenzende gedeelte van het oude graafschap Bentheim, zijn nog altijd even bedrijvig in de ganzenteelt.
Op vele in het groen gelegene boerderijen, waar doorgaans geen gebrek aan water is, houdt men er geheele kudden op na. Ten blijke daarvan kan dienen, dat men het getal dezer opgekochte watervogels op twaalf honderd schat, die gedeeltelijk vervoerd en de rest nog naar elders moeten getransporteerd worden, waartoe tegenwoordig uitmuntende gelegenheid bestaat met den stoomtram van Heemse naar het station Dedemsvaart, om verder per spoor te worden overgebracht.
Vroeger dreef men ze in koppels van vijf honderd tot duizend over Dalen en Zwinderen naar Hoogeveen, waarbij de bevolking in opschudding kwam en velen toesnelden om de drijvers bij te staan, die even vermoeid als de van natuur weerspannige en trage dieren eindelijk aldaar aankwamen.
Provinciale Drentsche en Asser courant. 27-11-1886

Zakelijke mogelijkheden

De heer Hendrikus Krikhaar wenst zijn winkel en tapperij bij sluis VI uit te breiden met een extra kamer waar hij het "meer gegoed publiek" dat straks met de tram reist kan ontvangen en dat ze niet hoeven "te verkeeren te midden van de scheepsjagers".

Avereest, den 30sten November 1886. Burgemeester en wethouders der gemeente Avereest;
- Gelezen een request van Hendrikus Krikhaar, tapper en winkelier, wonende te Avereest, daarbij vergunniug verzoekende om in eene aan zijne tapperij te bouwen kamer sterken dank in het klein te mogen verkoopen en zulks op grond dat het meer gegoed publiek niet behoeft te verkeeren te midden van de scheepsjagers;
-In aanmerking nemende dat dit verzoekschrift zijn oorsprong vindt in de op handen zijnde exploitatie van den stoomtram van af het station Dedemsvaart van den Staatsspoorweg, langs de Dedemsvaart tot Heemse, welke tram alsdan rijden zal onmiddellijk langs de tapperij van den requestrant, waarvan hij zich een vrij druk bezoek in zijne tapperij voorstelt;
- Overwegende dat bij ons besluit van den 17den Augustus 1885, aan den requestrant is vergund, sterken drank in het klein te verkoopen in zijn woonhuis, staande in de gemeente Avereest, wijk B n. 116, en wel in den winkel en in de benedenvoorkamer, en dat de bijbouw zal bestaan in het daarstellen van een vertrek onmiddellijk tegen de oostzijde aan deze voorkamer;
-Overwegende dat, hoewel het aantal vergunningen door dit besluit niet vermeerdert, er toch sterke drank zal worden verkocht in eene localiteit, die in het bij ons hiervoren genoemd besluit niet is opgenomen ;
- Hebben goedgevonden: aan Hendrikus Krikhaar, tapper en winkelier, wonende te Avereest, vergunning te verleenen tot den verkoop van sterken drank in het klein voor het vertrek, grenzende onmiddellijk tegen de oostzijde aan de tapkamer zijner woning, gelegen aan de Dedemsvaart, in de gemeente Avereest, in wijk B n. 116.
Burgemeester en Wethouders voornoemd, H. Van Barneveld, Burgemeester. P. Van der Elst, Wethouder.
Nederlandsche staatscourant. s-Gravenhage, 4-12-1886

Nog wat te wensen ?

Uiteraard viel ook toen al genoeg te "wensen/klagen" over de dienstverlening van het vervoer :

Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant. Zwolle, 11-12-1886

De Stoomtram langs de Dedemsvaart

In "Het Nieuws van de dag" verschijnt op 25 december 1886 een kleurrijk en uitvoerig verslag van de nieuwe tramlijn en het omliggende landschap :

Zoo een reiziger uit Den Haag te Haarlem den trein verlaat, in de meeniug te Amsterdam te zijn, zal hij natuurlijk geen geringe teleurstelling ondervinden. Niet minder onaangenaam is de verrassing voor hem, die aan het station Dedemsvaart uitstappende, denkt te Dedemsvaart te zijn. Het dichtst bevolkte deel toch van de nijvere streek, die men naar het kanaal "Dedemsvaart" noemt, ligt drie a vier uren gaans van het Staatsspoor. Onbekendheid hiermede heeft reeds menig, reiziger bij de aankomst doen schrikken. Wel was er eene diligence, die drie ritten per dag deed, waarvan er een zich uitstrekte tot het ruim zes uren van het station gelegen stadje Hardenberg maar wie ziet in onzen tijd van stoom niet op tegen zoo'n tocht in het ouderwetsche voertuig.
Menigmaal werden er dan ook reeds plannen gemaakt voor eene trambaan langs de Vaart, in welke zaak met eere genoemd worden de namen van de heeren Bosch Bruist, Berends, Boers en Lebaique en Ruijs, die achtereenvolgens concessie aanvroegen voor een deel van het traject of met inbegrip der Vechtstreek.
Eindelijk werd het vorige jaar de Dedemsvaartsche Stoomtramwegmaatschappij opgericht met de Heeren Jhr. mr. G. C. Junius van Hemert, Mr. W. J. baron van Dedem, G. de Meijier, C. Piek en H. van Barneveld tot commissarissen. Subsidien werden verleend door de provincie en de belanghebbende gemeenten. Tot directeur werd de Heer A. Plomp gekozen, en op 11 Oct. l.l. kon reeds het voornaamste deel, dat van het spoorstation tot Avereest, lang 17 K.M. in gebruik worden gesteld.
Met zeldzame eenstemmigheid werd er dien dag feest gevierd, en thans is het andere deel der lijn, lang 14 K, - dat van het tramstation Avereest naar Heemse in de onmiddellijke nabijheid van Hardenberg, voor het publiek opengesteld, zoodat men nu de sierlijke rijtuigen, uit de fabriek van de firma Beijnes te Haarlem, over een lengte van zes uren gaans van het oosten naar het westen ziet heen en weer rollen.
Het deel van ons vaderland, door deze trambaan doorsneden, verdient ten zeerste nader gekend te worden. De tram rijdt af bij het station Dedemsvaart, dat nog in de gemeente Staphorst is gelegen, en reeds na eenige minuten heeft hij de gemeente Nw. Leusen bereikt. Ziet ge, hoe daar de vaart eene haast onmerkbare bocht heeft en vervolgens hare eerste richting hervat ? Wel mag zij hier eene buiging maken! Het buiten, dat zij hier omspoelt, is de woning van den waardigen kleinzoon van den Baron van Dedem, die in 1809 bij Hasselt met den aanleg begon en daarmee den grond legde voor de welvaart dezer streken, die toen nog niets dan heide en woeste veengronden bevatten. In twee jaren tijds was er 20 kilometer uitgegraven. De venen begonnen hunne schatten af te geven, maar de energieke man had het lot van meer philanthropen, zijn fortuin won er niet bij. Nog bij zijn leven nam de provincie het werk over, en thans is het tot nabij Gramsbergen doorgetrokken.
Wij passeeren deze villa, die "Rollecate" heet, volgen het fraaie geboomte en bereiken in een paar minuten de buurtschap "den Hulst". Nauwelijks hebben we de grens der gemeente Avereest bereikt, of eene andere villa wordt ons gewezen. Ook daar woont een ware volksman, iemand, die als lid der Gedeputeerde Staten, jaren lang reeds deze streken ten zegen was. Het is waar, Jhr. Mr. Junius van Hemert is door partijzucht eenige weken uit de Statenzaal afwezig geweest, maar toen Deventer hem weder koos, vlagde men langs de Dedemsvaart. Laakbare partijzucht alleen deed hem van zetel verwisselen, want ook de anti-revolutionairen moeten zijne groote verdiensten erkennen. A propos! zoo onze locomotief niet den naam "Van Dedem" draagt, dan wellicht dien van "Junius van Hemert".
Misschien vindt ge nu den weg wat eentonig en recht, maar ge hebt nog niet den tijd gehad om u te beklagen en b.v. te zeggen, dat ge niet van "recht voor allen" houdt, of ge zijt weer aan een druk plekje gekomen, de Balkbrug, waar de tram vrij zeker passagiers moet opnemen of uitlaten, want hier is een kruisweg. Links leidt de weg naar Meppel en door het dorp, waarnaar de burgerlijke gemeente den naam draagt, door Oud-Avereest, eene zeer vruchtbare streek, dank zij het riviertje de Reest, met flinke bouwhoeven en eigenaardig natuurschoon; rechts op een kwartieruurs afstand, ligt het welbekend Rijksgesticht Ommerschans, dat weldra als "Gesticht bij Ommen" eene groote verandering zal ondergaan. Of het ook belang heeft bij den tram, kan men hieruit afleiden, dat de vlottende bevolking op het oogenblik omstreeks 1300 gedetineerden bedraagt, allen mannen; de vrouwelijke lotgenooten gaan naar Veenhuizen. Hier te Balkbrug woont de hoofdopzichter vun de Dedemsvaart, de Heer S. J. H. Breukel, aan wien deze streken niet weinig verplichting hebben, Juist deze week zou de waardige man de 41-jarige vervulling zijner betrekking als provinciaal opzichter kunnen vieren.
Nu 20 min. geduld en wij hebben het tramstation "Avereest" bereikt. Merkt terloops de inscriptie op van een ingemetselden steen aan een huis nabij dit station. "Het eerste huis in dit Arrierveen gebouwd door R. H. en C. de Vos van Steenwijk 1818".
Hier is men eindelijk te Dedemsvaart, de volkrijkste en dichtstbebouwde plaats van alle dorpen en buurten langs het kanaal. De plattegrond loont in hoofdzaak twee evenwijdig loopende kanalen, in 't midden rechthoekig verbonden door de Kalkwijk. Tusschen deze twee gedeelten, de eigenlijke Dedemsvaart en de Langewijk, werd in 1881 een strijd gevoerd om 't bezit van den tram, waarvoor toenmaals de Heer Henri Boers concessie had verkregen. De tegenwoordige maatschappij heeft de route langs de Dedemsvaart gekozen : de andere zou eenige meters korter geweest zijn, maar o.a. het marktplein en het post- en telegraaf kantoor gemist hebben.
Vooral in deze plaats, die omstreeks 3500 inwoners telt, zal de tram zijn invloed doen gevoelen, want hier is handel en nijverheid, leven en vertier, 't Is waar, men treft er ook gevolgen van de algemeene malaise aan ; vor twee jaren is er eene turfetrooiselfabriek opgeheven en de glasblazerij staat stil, maar daartegenover kunnen wij wijzen op eenige in volle werking zijnde kalkovens, twee aardappelmeel- en siroopfabrieken, eene steenbakkerij, eene sigarenfabriek, twee kaasmakerijen, eenige scheepstimmerwerven, eene drukkerij, waar o.a. een paar plaatselijke blaadjes en het weekblad "De Turf- en Steen-lndustrie" verschijnen, en "last not least", de vooral ook in het buitenland beroemde boom- en bloemkweekerij "Tottenham" van den Heer A. M. G. Jongkindt Coninck. In den zomer verzuime de tramreiziger niet van het verrukkelijk uitzicht aan deze plaats te genieten.
De tuin, die verscheidene hectaren beslaat, staat "door de welwillendheid van den eigenaar steeds voor iederen bezoeker open en is vooral in den zomer door de tallooze plantensoorten, die er met bewonderenswaardige zorgvuldigheid gekweekt worden, een waar verlustigingsoord voor den natuurliefhebber.
Na er met een bocht omheen gereden te zijn, stoomt de tram het dorp Lutten en daarmede de gemeente Ambt-Hardenberg binnen, waar hij nog een klein uur het kanaal volgt, langs eene rij van burgerhuizen, die er zeer welvarend uitzien en hier en daar alleen door nette tuintjes gescheiden zijn.
Bij het Jachthuis verlaat de baan de Dedemsvaart en buigt zich naar het zuiden langs lage weiden, heide en veen. Een tijdlang blijven de huisjes klein en schaarsch, tot men met een korten zwaai het stedeke Hardenberg groet en in het dorp Heemse aan het eind der baan komt. Is het stadje het doel van den tocht, dan stapt men de Vechtbrug over, waar elken voetganger een cent bruggeld wordt afgevraagd, een gebruik, dat in Overijsel meer voorkomt. Hier zal het nieuwe vervoermiddel geen geringe zegen zijn. De 1300 ingezetenen waren totnogtoe al te zeer gesoleerd; zelfs de telegraaf, die tot Coevorden doorgaat, werkt hier niets uit, er is nog geen kantoor. Dat het er echter niet aan ondernemingsgeest ontbreekt, zal nu weldra blijken.
Met deze opening vangen nog twee nieuwe diligencediensten aan, dagelijksche (behalve Zondags), nl. Hardenberg-Gramsbergen-Coevorden en Jachthuis-De Krim-Coevorden en vice versa. Men denkt reeds aan verlenging der trambaan of naar de Duitsche grenzen of naar de Drentsche veenkolonien, die sedert lang naar verbeterde communicatie-middelen hunkeren.
In 't kort: er is een groot werk voltooid, dat ver uitziende gevolgen kan hebben.
Het nieuws van den dag : kleine courant. Amsterdam, 25-12-1886

Dienstregeling Winterdienst 1886-87

De nieuwe tram dienstregeling samen met aansluitende omnibus diensten.


"Provinciale Drentsche en Asser courant". Assen, 27-12-1886